فرا رسیدن اربعین سرور و سالار شهیدان امام حسین (ع) بر همه همکاران و دانش آموزان عزیز تسلیت و تعزیت باد.

راهکار تشخیص تعداد جمله


الف ) هر فعل را یک جمله در نظر بگیریم . مثلاً ، علی به مدرسه رفت و درسش را خواند . ( دارای دو فعل پس دو جمله است. )   باید مواظب فعل هایی که به قرینه حذف می شوند هم باشیم . مثلاً ، رزمندگان در جبهه دعا می خواندند و قرآن. ( می خواندند) او به مدرسه آمده ( است ) و سپس درس خوانده است  .
نباید مصدر ها را به عنوان فعل در نظر گرفت زیرا مصادر نه زمان دارند و نه شخص ( ویژگی های فعل را دارا نیستند ) مثلاً ، خوردن و آشامیدن زیاد انسان را بیمار می کند . ( یک جمله است . )
ب ) هر شبه جمله را به عنوان یک جمله در نظر می گیریم .
در تعریف شبه جمله می گوییم : « واژه هایی که بدون همراهی با فعل ، معنای کاملی دارند . چون از نظر معنایی شبیه یک جمله هستند . » پس از نظر ساختار مانند جمله نیستند ولی از نظر معنی شبیه جمله اند .
شبه جمله ها بر سه نوع اند :
1 ) صوت : واژه هایی که برای بیان عواطف و احساسات در موقعیّت های مختلف از جمله خشم ، شگفتی ، اعتراض ، بیان درد و نظایر آن به کار می روند و معمولاً عبارتند از : آخ ، دِ ، وای ، وه ، آوخ . . .
2 ) غیر صوت : واژه ی معمولی زبان است که کار یک جمله را انجام می دهد . در غیر صوت ما نه تنها روی صوت تأکید نمی کنیم بلکه به معنی و مفهوم و پیام بیشتر می پردازیم . مانند : سلام ، درود ، آفرین ، افسوس ، عجب ، ساکت ، یواش ، خفه ، هشدار ، زینهار ، کاش ، حمله و . . .
3 ) منادا : چه با نقش نمای ندا و چه بدون آن ، جمله به حساب می آید .
مانند : قصّه واگفت و حدیث اژدها ( گفت )  گفت  برخرسی منه دل  ابلها ( منادا ) پنج جمله
کاش ( غیر صوت ) روزی به کام خود برسید   بچّه ها ( منادا ) آرزوی من این است چهار جمله                       

سخن پایانی : اگر دانش آموزی سؤال کرد که نهاد و گزاره ی شبه جمله کجاست ؟ در پاسخ می گوییم : چون شبه جمله ها از نظر معنی شبیه جمله هستند امّا از نظر ساختار مانند جمله نیستند نه نهاد دارند و نه گزاره  .

شخصی نزد طبیب رفت و گفت:
شکم من درد می کند.طبیب گفت:"امروز چه خورده ای؟"
گفت:" نان سوخته بسیار خورده ام."
طبیب به پیشکار خود گفت: "داروی چشم را بیاور تا در چشم او بکشم."
بیمار گفت:"من درد شکم دارم،تو داروی چشم برای من تجویز می کنی؟"
گفت:" اگر چشمت روشن بود، نان سوخته نمی خوردی."

گرگ درون  :فریدون مشیری

گفت دانایى که گرگى خیره سر
هست پنهان در نهاد هر بشر
 
لاجرم جارى است پیکارى بزرگ
روز و شب مابین این انسان و گرگ
 
زور بازو چاره این گرگ نیست
صاحب اندیشه داند چاره چیست
 
اى بسا انسان رنجور و پریش
سخت پیچیده گلوى گرگ خویش
 
اى بسا زورآفرین مردِ دلیر
مانده در چنگال گرگ خود اسیر
 
هرکه گرگش را دراندازد به خاک
رفته رفته مى‌شود انسان پاک
 
هرکه با گرگش مدارا مى‌کند
خلق و خوى گرگ پیدا مى‌کند
 
هرکه از گرگش خورد دائم شکست
گرچه انسان مى‌نماید ،گرگ هست
 
در جوانى جان گرگت را بگیر
واى اگر این گرگ گردد با تو پیر
 
روز پیرى گرکه باشى همچو شیر
ناتوانى در مصاف گرگ پیر
 
اینکه مردم یکدگر را مى‌درند
گرگهاشان رهنما و رهبرند
 
اینکه انسان هست این سان دردمند
گرگها فرمان روایى مى‌کنند
 
این ستمکاران که با هم همرهند
گرگهاشان آشنایان همند
 
گرگها همراه و انسانها غریب
با که باید گفت این حال عجیب

این ضرب‌المثل را معمولا زمانی به کار می‌بریم که فردی در مقابل ما عملی را با بی‌انصافی و ناجوانمردی انجام می‌دهد، اتفاقا زمانی می‌رسد که فردی که در حقش این رفتار ناروا انجام شده، می‌تواند در مقام جبران و یا تلافی آن رفتار با طرف مقابل بر بیاید. در این زمان است که پس از اعتراض طرف مقابل می‌گویند که کوه به کوه نمی‌رسه، ولی آدم به آدم می رسه. در واقع می توانیم این طور بگوییم که این ضرب المثل به نوعی اشاره به این دارد که از هر دستی که بدهی از همان دست هم می گیری. اینکه در برابر دیگران هر طوری که رفتار کنی، همانطور هم جواب می گیری. اما داستان این ضرب‌المثل طبق آنچه که حسن ذوالفقاری در کتاب «داستان‌های امثال» آورده این است که....... در دامنه دو کوه بلند، دو آبادی بود، «بالا کوه« و «پایین کوه». از میانه آن دو کوه چشمه‌ای روان بود که به هر دو آبادی می‌رفت و زمین‌های آن‌ها را سیراب می‌کرد. این ماجرا ادامه داشت تا اینکه ارباب ده «بالا کوه» تصمیم می‌گیرد، برای به دست آوردن زمین‌های ده پایین و البته سلطه به مردم آن، راه چشمه را به پایین کوه ببندد. با این اتفاق زمین‌های ده پایین کم کم خشک شدند و مردم به نشانه اعتراض همراه با کدخدا به ده «بالا کوه» رفتند؛ اما ارباب آن ده در جواب این اعتراض‌ها گفت یا رعیت او شوند یا تا ابد بی آب خواهند ماند و گفت: بالاکوه مثل ارباب است و پایین کوه مثل رعیت. این دو کوه هرگز به هم نمی‌رسند. من ارباب هستم و شما رعیت! مردم ده پایین از این پیشنهاد و این حرف ناراحت شدند، چند روزی گذشت تا اینکه تصمیمی گرفتند. به پیشنهاد کدخدای ده، بیل و کلنگ را برداشتند و زمین را کندند و قنات حفر کردند. با این کار آب چشمه دوباره به زمین‌های آن‌ها راه پیدا کرد و کم کم چشمه بالا کوه خشک شد. خبر به ارباب بالاکوه رسید. چاره‌ای جز تسلیم ندید. به ده پایین رفت و گفت: شما با این کار چشمه‌ ما را خشک کردید. اگر می توانید سر یکی از قنات ها را به طرف ده ما برگرداند. کدخدای ده پایین گفت: اولاً؛ آب از پایین به بالا نمی‌رود، بعد هم یادت هست که گفتی: کوه به کوه نمی‌رسد. تو درست گفتی: کوه به کوه نمی‌رسد اما آدم به آدم می‌رسد.

آهو (مظهر آزادگی و بی گناهی )

آسمان (پاکی )

آینه (پاکی و صفا)

آب ( روشنی و حیات) 
اسب (هوشیاری ، شجاعت ، نجابت )
پلنگ ( تکبر و بلند پروازی )

پشه (ضعف و ناتوانی )
جغد ( شومی و نحسی )
باز ( فال نیک )

باد صبا ( خوش خبری و پیام آوری )

تاج ( سروری و بزرگی)

الاغ ( کودنی و صبوری )
بره (معصومیت )

چشمه ( پاکی و زلالی و زایش)
خرس (پر خوری وشهوت )

خزان(افسردگی و غم)
بلبل(بی توجهی و شیدایی و عاشقی و دلباختگی )
خرگوش ( غفلت )

زمستان (مرگ و نابودی)

دریا ( عظمت و بخشندگی )

درخت بید ( لرزان و مضطرب)
بوقلمون (چند رنگی و بی اثباتی )
روباه ( مکر و حیله )

رود ( حرکت و تلاش )
بزغاله (شیطنت )

بز (دانایی)

بهار(شادابی و طراوت ورویش)
سگ ( وفاداری )

سنگ ( سرسختی و سنگ دلی)
ببر ( ضعیف کشی)
شیر ( شجاعت و قدرت )

شتر مرغ( بهانه جویی)

شب( تاریکی وجهل و ستم)
بوتیمار (حرص و طمع و غم خوردن )
پرستو (فال نیک و بهار )
شتر (کینه توزی )
طوطی ( تقلید )
عقاب (خودپسندی )
کرکس ( غرور و تکبر )
لک لک (شادی و نشاط )
سیمرغ ( بلند پروازی و همت )

سبزی( پاکی و تقدس)
کبک ( خوش خرامی و طنازی )

روز( نور و روشنایی)
زرافه ( بلندی و نشخواری )

زیتون(صلح و آشتی)
کلاغ ( شومی و نحسی و سخن چینی  )
ماهی ( زیبایی و امید و زندگی و پویایی)
گربه ( بی وفایی و دزدی و بی چشم و رویی )

گوسفند ( خونسردی )
فیل ( یکدلی و قدرت )
گرگ ( درنگی و تجاوز )
نهنگ (عظمت و درندگی )
موش (حقارت وموذی و خسیسی )
کفتار (دزدی و نحسی )
میمون ( تقلید و اطوار )

مار(خوش ظاهر و باطن بد)
عقرب ( زیرکی و خودنمایی )
هما ( سعادت )
قناری ( خوش آوازی )

قورباغه(زشتی)
هدهد (مژده )
کرگردن ( تنومندی و پرزوری )

طاووس ( زیبایی و غرور )

عقاب ( بلند پروازی و تیزبینی )

نسیم ( انسان آزاده )

کوه ( استقامت و استواری )

شیر ( شجاعت )

هما ( سعادت و خوشبختی )

ماه ( ایثار و زیبایی )

شب ( ظلم و ستم )

زیتون ( صلح و آشتی )

سرو (آزادگی و جاودانگی )

شمع ( معشوق ) 

صدف ( خاموشی و سکوت )

گل سرخ ( عشق و طراوت )

گل نیلوفر( عزاداری و ماتم)

نی ( انسان غریب و دورافتاده از وطن )

باران ( رحمت و بخشندگی ) 

لاله ( شهید )

ملخ ( بی خیالی و راحت طلبی)

خفاش ( جهل و نادانی و شیطان)

موج (حوادث)

یخ ( دل مردگی )

تشبیه

در هر تشبيه ميان آن چه تشبيه مي شود و آن چه بدان تشبيه مي كنيم ، شباهت ها و مشتركاتي وجود دارد . از تشبيه براي زيبايي و تاثير گذاري سخن و نوشته استفاده مي شود .

تشبيه : « تشبيه ماننده كردن چيزي است به چيزي ، مشروط بر اين كه آن مانندگي مبتني بر كذب (دروغ) باشد نه صدق (درستي – حقيقت ) يعني ادعائي باشد نه حقيقي » ( شميسا ، 1381 : 67 )

« توجه اصلي ما در فهم تشبيه بايد روي « مشبه به » باشد ، چون « وجه شبه » از « مشبه به » اخذ مي شود . » (همان ، 70 )

تشبيه داراي انواعي مختلف است كه در اين بحث نمي گنجد .

در جمله ی : رزمندگان اسلام مثل شیر جنگیدند

مشبه: ( كلمه اي است كه آن را تشبيه مي كنيم ) مثل : رزمندگان اسلام

مشبه به :( كلمه اي است كه طرف اول (مشبه) را به آن نشبيه مي كنيم ) مثل :شیر

ادات تشبیه: ( كلمه هايي هستند كه طرف اول (مشبه) را به طرف دوم (مشبه به) پيوند مي دهد . مثل : مثل

وجه شبه: (ويژگي هاي مشترك ميان طرف اول و طرف دوم است . طرف دوم بايد آن ويژگي را به حد كمال داشته باشد يا به داشتن آن معروف باشد .)مثل:جنگیدن

در كتاب فارسي سال دوم : هر تشبيه را داراي چهار قسمت يا ركن مي داند 1)ركن اول ( مشبه ) 2) ركن دوم ( مشبه به ) 3) ركن سوم ( وجه شبه ) 4) ركن چهارم (ادات تشبيه )

تشبيه در صورت گسترده و كامل خود جمله است و اين جمله حداكثر چهار جزء دارد كه به آن ها اركان تشبيه مي گويند .

اضافه ي تشبيهي : گاهي ادات تشبيه و وجه شبه با هم حذف مي شوند و طرف اول (مشبه) و طرف دوم ( مشبه به ) به وسيله كسره (ـِ) به هم پيوند داده مي شوند اصطلاحاً‌به اين تشبيه ( كه حالت تركيبي به خود گرفته است ) اضافه ي تشبيهي مي گويند . تذكر : در اين صورت جاي مشبه و مشبه به عوض مي شود . مثل: باران رحمت

توجه به نكات زير ،در ارزش يابي درس املا ضروري است

درس اول

1-چه کسانی درکلاس جنگل سبزآرزوهای خود را مطرح کردند؟شبنم-دانه-غنچه-جوجه گنجشک-جوجه ی پرستو-جوجه های کبوتران ومعلم.

2-منظورشبنم ازجمله ی(می خواهم آفتاب شوم)چیست؟منظورش این است که می خواهم با گرمای خورشیدبخارشوم وبه آسمان بروم وباخورشید یکی شوم. ویا مثل آفتاب پر نور شوم

3-معلم برای بچه ها چه آرزویی کرد؟آرزوکردهمه ی بچه ها به آرزوهایشان برسند.

 

4-اگر شما در جنگل سبز بودید چه آرزویی می کردید؟آرزوی طبیعتی پایدار

  درس اول                 ص 10                                                                              

معنای مصرع اول : به نام خداوندی آغاز می کنم که دو نعمت بزرگ عقل و جان را به انسان عطا کرده است زیرا فکر و اندیشه انسان نمی تواند فراتر ازاین برود

معنای مصرع دوم : به ذهن و اندیشه انسان ،سخنی بالاتر ازاین خطور نمی کند که سخنش را با نام پروردگاری آغاز کند که به انسان جان و خرد بخشیده است.

معنای مصرع سوم : خداوند متعال صاحب اسما و صفات و القاب متعدّد و آفریننده ی جاو مکان(عالم هستی) است.

معنای مصرع چهار : اوست که روزی دهنده موجودات عالم و هدایت کننده آنهاست.

معنای مصرع پنجم : خداوند متعال افلاک هفتگانه ( قمر، عطارد، ناهید، خورشید،مریخ ، مشتری، زحل) و آسمان در حال حرکت را آفریده است